|
Flavio Cocco su calònigu in unu de is iscritos suos narat ca s'orìgine de Elini est a dda chircare in su chi oe est mutidu "Parco del Carmine" (Su Cramu). Isse de fatu iscriet ca "Elini fortzis s'agataiat, cando bi teniat galu su presìdiu militare romanu, in sa ingrujada istradale e sagrada de sa furcadura de su Cramu. A pustis de bardanas barbàricas ingheretzadas a su pranu ogiastrinu, su logu fiat bènnidu pagu seguru e su tempus fritu non agiudaiat a nche bìvere. Istracos tando leadu aiant sa bidea de tramudare in Bidda de su Fossu. Gasi est mutidu Elini dae calecunu betzu pro avesu. Diat pòdere inditare, custu topònimu, su càmbiu o sa tramuda de sa bidda dae sa bidda antiga chi fiat assetiada in su monte. Capatzu chi su bonu de s'istòria de sa biddighedda ogiastrina siat acapiada a s'òasi naturalìstica de su Cramu. A dolu su de no àere scorrovadu is archeòlogos e tando s'ausèntzia de istèrgiu antigu liadu a cussu tretu non nos permitent de nàrrere cale si siat cosa in contu de s'istòria. Flavio Cocco etotu impreat su conditzionale in s'ispricare sa teoria sua. Isse in prus presumit sa presèntzia de unu presìdiu militare romanu, abbalorada in is istùdios suos dae s'atzapadura de duos diplomas militares, unu a mesu tretu intre Elini e Irbono e s'àteru intre Lanusè e Irbono. Peri s'alabàntzia, dae is elinesos, de unu santu militare che a Santu Baìngiu Màrtire, diat pòdere fàere meledare a un'acàpidu cun Roma. In beridade custa essida de su calònigu non agatat cumprou perunu, ca non torrat a peruna trata de sa presèntzia de òmines in sa furcadura de su Cramu. Is matessi cunsideros faghet a ddas nàrrere in contu de sa presèntzia de unu nuraghe, chi non nde ant mai agatadu arrastas o fundanas.
A bisu de Francesco Cesare Casula s'istòricu, su nòmene Elini diat pòdere bènnere dae su personale ladinu Aelinus. Benas istòricas meda contant de Elinialla chi pigat parte a sa curadoria de Ogiastra dae su 900 (agiomai) a su1258. Su rennu o giuigadu de Càlari fiat de fatu partzidu in 16 curadorias o partes, est a nàrrere in provìntzias o circoscritziones comente sa ogiastrina. Cantu is Pisanos aiant cunchistadu su rennu de Càlari, partzidu dd'aiant in tres partes e sa bidda fiat bènnida parte de su Rennu de Gaddura. In su 1288 fata dd'aiant comuna de sa Repùbblica Comunale de Pisa. Sa prima trata istòrica documentada dd'atzapamus in su 1316, cando Elini si cumparit cun su nòmene de "Gelui de Montibus de Barbàgia" in is listras de sa "Cancelleria Variorum – Artzivu de sa Corona d’Aragòn". Paris cun Irbono, Gelui depet de betare a sa comuna pisana unu tantu de 26 al Comune pisano una quota pari a 26 libbras. Dae su 1324 aiat fatu parte de su Rennu Cadelanu Aragonesu de Sardigna, e in su1325, dd'aiant donadu in fèudu a Benengario Carroz, paris cun is àteras biddas chi fiant parte de sa curadoria betza de Ogiastra. |
Torrade a sa primu pàgina